از منظر فرهنگی و مذهبی، ارادت و علاقه ی مردم طبرستان به ویژه رکاوند به اهل بیت را می توان از زیارتگاه " امامزاده یوسف از نوادگان امام محمد باقر (ع) مشاهده نمود. این نوشتار به شیوه ی توصیفی- تحلیلی در صدد تبیین و شناسایی تاریخ رکاوند از جهت جغرافیایی، اجتماعی، فرهنگی، مذهبی و نظامی آن از ورود اسلام به ایران می باشد.
سپاهیان مغول پس از فرار " سلطان محمد خوارزمشاه " در اوائل قرن هفتم هجری ، در تعقیب وی به طبرستان حمله ور شدند . مدتی بعد ، در سال 630ق ، " نصرت الدین " از سوی " قاآنِ مغول " حاکم منطقه کبود جامه گردید . در دورة حمدالله مستوفی (سدة هشتم هجری) ، از کبود جامه به مانند جرجان به عنوان شهر خراب یاد می گردد که با وجود خرابیِ ناشی از حملات مستمر مغولان که نمونه آن حمله به باقر آباد را می توان اشاره کرد و بقایای اجساد مغولان و ترکمن ها در منطقه گت صحرا در زمان اصلاح ارضی یافت شده بود
به هرحال ، مغولان نیز نزدیک به 40سال بر این منطقه حکومت کردند ، تا اینکه " امیر تیمور " به سال 794ق . ، هنگام سلطنت " سید کمالدین مرعشی " بر تبرستان غالب شد و سادات مرعشی نیز به ماوراء النهر تبعید گردیدند ، لاکن بعد از مرگ تیمور ، با اجازة " شاهرخ میرزا " به آنجا مراجعت کرده و بعنوان امیرانِ تاجگذار بر منطقه سلطنت می کردند و سرانجام ، حکومت سادات مرعشی در مازندران در زمان شاه عباس ، به کلی از بین رفت .
اشرف در عصر صفویان
دانستیم که اشرف در سال 1021ق . به دستور شاه عباس صفوی ساخته شد وبعنوان پایتخت بهاره و دوم صفویان ، بعد از اصفهان قرار گرفت . از آن هنگام به بعد ، علاوه بر تاسیس و راه اندازی بناهای دولتی و دوایر حکومتی ، ساختمان ها و کاخ های متعدد و زیبایی در اشرف ایجاد گشت و در ئاقع ، باشکوه ترین تاریخِ دورة اشرف در عصرصفویه بوده است .
به نظر لردکرزن انگلیسی ، " اشرف (مازندران) که زادگاه شاه عباس بود درنظر شاه مرتبت و منزلت خاص داشت و در آنجا ، قصر های متعدد و باشکوه ساخت . قصرهای شاه عباس در یک محوطه بسیار باشکوه طبیعی در اشرف که در 5 میلی جنوب استرآباد (گرگان) است ، واقع شده و منظره بسیار دلپذیری در طرف دریا قرار دارد . شاه عباس درصدد برآمد که اصفهان تازه ای در شمال بسازد که قصرها و عماراتش به پایتخت جنوبی (اصفهان) برابری کند" .
بر اثر همین تمایل شاه عباس به توسعه آبادانی اشرف بود که سیاستِ مطلوب مهاجرپذیری را در این منطقه ، به ترتیب فوق به اجراء درآورد . ساخت و تاسیس " باغ شاهی ، کاخ صاحب الزمان ، کاخ حرمسرا ، کاخ خلوت ، باغ تپه ، چشمه عبارت ، کاخ عیاس آباد ، در کنار باغات سرسبز و زیبای باغ زیتون و باغ شمال " ، * از زمرة بناهای تاریخی و تمدنی اشرف در عصر شاه عباس صفوی می باشد . همچنین ، در این دوره دستور ساخت و احداث " راه شاه عباسی " ((همان کاله خط خودمان )) به میرزا تقی ، وزیر مازندران داده شد که از فیروزکوه و سوادکوه و محله رکاوند به استرآباد ختم می شد.
شاه عباس صفوی، پس از ایجاد بنای شهر اشرف جهت حفظ امنیت و جلوگیری از حملات طوایف ترکمن به این منطقه، دستور داد تا از حوالی کوه متصل به اشرف البلاد تا ساحل دریای خزر که طولاً چهار فرسنگ است، خندقی عمیق حفر نمودند که سوار از آن نتواند گذشت و راه عبور از مازندران به استرآباد منحصر به معبر آن است. این خندق یا جرّ یا کیو، به دلیل واقع شدن در نزدیکی پنج هزاره و کلباد به «جررکاوند ، گلوگاه» موسوم و مشهور گردیده است . قسمتی از آثار باقی مانده کنار آستانه مبارک امام زاده یوسف رکاوند می توان مشاهده کرد ..
با حاکمیت علویان بر طبرستان از آن جایی که شیعة زیدی بودند، مردم طبرستان و از جمله رکاوند مذهب شیعه زیدی اختیار کردند. از نظر نظامی و موقعیت سوقالجیشی، رکاوند اهمیت زیادی برای حاکمان داشت. شاهد این مدعا، احداث تپه نظامی کنار آستانه چه دختر در نیمه قرن دوم در رکاوند بوده است.
وجود علما و بزرگان در این روستا در طول تاریخ، وجهة فرهنگی و علمی رکاوند را نشان میدهد. علمایی چون آیت الله دانا علی رکاوندی ، آیت الله موسوی ، آیت الله حجازی و ...، این امر را تأیید میکند.
روستای رکاوند ( قسمت باقر آباد ) در قرن هشتم به دلایلی نامعلوم خراب و ویران شده و از آن زمان تا دورة قاجار نامی از آن در منابع تاریخی ذکر نشده است. دربارة ویرانی محله باقر آباد در قرن هشتم میتوان این احتمال را مطرح کرد که ممکن است مانند خرابی دیگر روستاها و شهرهای این دوره بر اثر حملة مغولان یا تیموریان صورت گرفته باشد.
منابع و آثار این مطالب جمع آوری شده از مجموع آثار اشرف البلاد ، مجموع آثار دکتر اسلامی می توان نام برد . موسوی رکاوندی